Những sai lầm thường gặp khi ép tim và cách tự sửa

Trong các buổi huấn luyện có mô hình đo được chất lượng, kết quả lần đầu của học viên gần như luôn giống nhau: ép nông hơn yêu cầu, chậm hơn yêu cầu, và dừng nhiều hơn mức cần. Điều thú vị là hầu hết đều tin rằng mình đang làm đúng.

Bài này liệt kê các lỗi hay gặp nhất cùng cách tự phát hiện — vì trong tình huống thật, sẽ không có ai đứng cạnh chấm điểm cho bạn.

Lỗi một: ép quá nông

Đây là lỗi phổ biến nhất và gây hại nhất. Nguyên nhân là tâm lý: bạn đang đè lên ngực một con người, và bản năng ngăn bạn dùng hết lực.

• Nhận ra: lồng ngực chỉ nhún nhẹ, bạn không thấy mệt sau một phút.
• Sửa: ép sâu hơn mức bạn thấy thoải mái. Ở người lớn, mục tiêu là khoảng một phần ba bề dày lồng ngực.
• Nhắc mình: người này đã ngừng tim; không có gì bạn làm khiến tình trạng xấu hơn.

Lỗi hai: tì tay giữa các nhịp

Khi mệt, người ép có xu hướng dựa lên tay để nghỉ. Hậu quả là lồng ngực không nảy lên hoàn toàn, tim không đầy lại được, và nhịp ép sau bơm được rất ít máu.

• Nhận ra: bạn đang dồn trọng lượng lên tay cả khi không ép xuống.
• Sửa: sau mỗi nhịp, nhấc hẳn trọng lượng lên nhưng vẫn để tay chạm nhẹ vào ngực. Nghĩ tới nhịp ép như động tác nhún đều, không phải động tác đè.

Lỗi ba: gập khuỷu tay

Gập khuỷu biến ép tim thành bài tập tay, và tay người thì yếu hơn trọng lượng thân rất nhiều.

• Nhận ra: bắp tay mỏi nhanh, nhịp chậm dần sau ba mươi giây.
• Sửa: khoá thẳng khuỷu, đưa vai lên thẳng trên hai bàn tay, chuyển động xuất phát từ hông.

Lỗi bốn: sai vị trí tay

• Quá cao — ép lên phần trên xương ức, lực không truyền tới tim.
• Quá thấp — ép lên mỏm ức hoặc bụng trên, dễ gây tổn thương gan và làm nôn.
• Lệch sang bên — ép lên xương sườn, dễ gãy và kém hiệu quả.

Sửa: nhìn xuống, đặt gót tay vào chính giữa lồng ngực, ngang khoảng đường nối hai núm vú. Kiểm tra lại vị trí mỗi khi đổi ca hoặc sau khi di chuyển nạn nhân.

Lỗi năm: dừng quá nhiều lần

Mỗi lần dừng, áp lực trong lòng mạch tụt xuống. Những lý do dừng thường gặp mà lẽ ra không nên:

• Dừng để bắt mạch.
• Dừng để xem nạn nhân đã thở chưa.
• Dừng để trả lời điện thoại — hãy bật loa ngoài thay vì cầm máy.
• Dừng để nói chuyện với người xung quanh.
• Dừng quá lâu khi đổi ca.
• Dừng để cởi quần áo nạn nhân — hãy để người khác làm việc đó trong lúc bạn vẫn ép.

Lỗi sáu: ép trên bề mặt mềm

Nệm giường hấp thụ phần lớn lực ép; bạn tưởng đã ép sâu năm centimet nhưng thực tế phần lớn là nệm lún. Hãy kéo nạn nhân xuống sàn. Vài giây bỏ ra cho việc này đổi lại chất lượng ép của toàn bộ thời gian sau đó.

Lỗi bảy: nhịp trôi dần

Khi mệt, nhịp ép chậm lại mà người ép không tự cảm nhận được. Cách chống lại đơn giản: đếm to, hoặc để tổng đài cấp cứu đếm qua loa ngoài, hoặc nhờ người đứng cạnh nhắc khi thấy chậm.

Lỗi tám: quên bộc lộ ngực

Ép qua áo khoác dày làm bạn không cảm nhận được độ lún và làm chậm việc dán miếng điện khi máy khử rung tới. Kéo áo lên hoặc cắt bỏ ngay từ đầu.

Lỗi chín: chờ người có chuyên môn

Đây không phải lỗi kỹ thuật mà là lỗi quyết định, và nó gây thiệt hại lớn nhất. Trong lúc chờ, không có máu nào chảy tới não nạn nhân. Hãy bắt đầu, và nhường lại khi người có chuyên môn thật sự tới.

Tự kiểm tra nhanh trong lúc đang ép

Cứ mỗi khoảng mười nhịp, tự hỏi bốn câu ngắn:

• Tay có đang ở giữa ngực không?
• Khuỷu có thẳng không?
• Ngực có nảy lên hết sau mỗi nhịp không?
• Nhịp có đang chậm lại không?

Điều không phải lỗi

• Nghe tiếng rắc — kiểm tra vị trí rồi ép tiếp.
• Nạn nhân nôn — nghiêng đầu, lau sạch, ép lại.
• Bạn run tay, khóc, hoảng — bình thường; cứ đếm to và làm tiếp.
• Không nhớ chính xác con số — ép mạnh, ép nhanh, đừng ngừng là đủ.

Cách duy nhất để sửa lỗi trước khi cần

Đọc danh sách này giúp bạn hiểu, nhưng chỉ một buổi thực hành trên mô hình mới cho tay bạn biết cảm giác ép đủ sâu là thế nào. Đó là khoản đầu tư vài giờ cho một kỹ năng dùng cả đời, và phần lớn các khoá cơ bản không đòi hỏi nền tảng y khoa.

Tóm lại

Ba lỗi đáng sửa nhất là ép nông, tì tay giữa các nhịp và dừng quá nhiều lần. Bốn câu tự kiểm tra ở trên đủ để bạn giữ chất lượng suốt nhiều phút, kể cả khi đang một mình và đang hoảng.

Câu hỏi thường gặp